Adli Sicil Kaydının Silinmesi 2026 için Güncel Rehber ve Adımlar

Adli Sicil Kaydı Nasıl Sildirilir? Güncel Rehber (5352 Sayılı Kanun)

İş başvurusu, ruhsat işlemleri, memuriyet ya da yurt dışı vize süreçlerinde karşımıza çıkan adli sicil kaydı (halk arasındaki adıyla "sabıka kaydı"), geçmişte verilmiş bir ceza mahkûmiyetinin resmî izidir. Ceza infaz edildikten sonra bu kaydın silinip silinmeyeceği, ne zaman ve nasıl sileceği en çok merak edilen konulardan biridir. Bu yazıda adli sicil kaydının silinmesini 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu çerçevesinde, adım adım ele alıyoruz.

Adli Sicil Kaydı ile Arşiv Kaydı Aynı Şey Değildir

Konuyu anlamanın anahtarı, ikisi arasındaki farkı görmektir. Çünkü çoğu kişi "kaydım silindi" derken aslında yalnızca ilk aşamanın tamamlandığını kastediyor.

• Adli sicil kaydı: Kesinleşmiş ceza mahkûmiyetinin aktif olarak tutulduğu kayıttır. Standart bir adli sicil belgesinde görünen kısım budur.

• Arşiv kaydı: Adli sicil kaydı silindiğinde bilgi tamamen yok olmaz; belirli bir süre boyunca "arşiv" bölümüne aktarılır. Bu kayıt yalnızca "arşiv kaydı dahil" talep edildiğinde ve sınırlı kurumlara görünür.

Yani süreç genellikle iki aşamalıdır: önce adli sicil kaydı silinip arşive alınır, sonra arşiv kaydı da silinir. Bir kişinin "sicilimin tertemiz olması" için ikinci aşamanın da tamamlanması gerekir.

Adli Sicil Kaydı Ne Zaman Silinir? (Madde 9)

5352 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre adli sicildeki bilgiler, aşağıdaki hâllerde Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından silinerek arşiv kaydına alınır:

• Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması,

• Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık,

• Ceza zamanaşımının dolması,

• Genel af.

Ayrıca ilgilinin ölümü hâlinde adli sicil bilgileri tamamen silinir.

Dikkat edilmesi gereken bir nokta: adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri ile cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler, adli sicil kaydına hiç alınmadan doğrudan arşive kaydedilir. Bu nedenle örneğin ertelenmiş bir cezanız varsa, bu bilgi baştan arşiv bölümünde yer alır.

Önemli olan şudur: Bu silme işlemi kural olarak kendiliğinden (re'sen) yapılır; ayrıca dilekçe vermeniz gerekmez. Ancak koşullar oluştuğu hâlde kaydınız güncellenmemişse, aşağıda anlattığımız başvuru yolunu kullanabilirsiniz.

Arşiv Kaydı Ne Zaman Silinir? (Madde 12)

Asıl "temiz sicil" beklentisi, arşiv kaydının da silinmesiyle karşılanır. 5352 sayılı Kanun'un 12. maddesi (6290 sayılı Kanun'la değişik) arşiv bilgilerinin şu hâllerde tamamen silineceğini düzenler:

1. İlgilinin ölümü üzerine.

2. Anayasa'nın 76. maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler bakımından, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren:

• Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla 15 yıl geçmesiyle,

• Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşulu aranmaksızın 30 yıl geçmesiyle.

3. Diğer mahkûmiyetler bakımından, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren 5 yıl geçmesiyle.

Buna ek olarak:

• Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması hâlinde, o suça ilişkin adli sicil ve arşiv kayıtları talep aranmaksızın tamamen silinir.

• Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşirse, önceki mahkûmiyete ilişkin kayıtlar tamamen silinir.

• Akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirlerine ilişkin kayıtlar, infazın tamamlanmasıyla tamamen silinir.

Kısacası çoğu sıradan mahkûmiyet için arşiv kaydı 5 yıl sonra silinir. 15 ve 30 yıllık uzun süreler ise yalnızca seçilme yeterliliği gibi kalıcı hak yoksunluğu doğuran belirli mahkûmiyetler için geçerlidir.

Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi (Memnu Hakların İadesi) — Madde 13/A

Yukarıdaki 30 yıllık süreyi 15 yıla indiren mekanizma, "yasaklanmış hakların geri verilmesi" (memnu hakların iadesi) kurumudur. Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suça veya cezaya bağladığı hak yoksunluklarının giderilmesi için başvurulan bu yol, 5352 sayılı Kanun'un 13/A maddesinde düzenlenmiştir.

Bu karar için gereken temel koşullar (TCK m.53/5-6 saklı kalmak kaydıyla):

• Mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren 3 yıllık sürenin geçmiş olması,

• Kişinin bu sürede yeni bir suç işlememiş olması ve hayatını iyi hâlli sürdürdüğü konusunda mahkemede kanaat oluşması.

İnfaza genel af veya etkin pişmanlık dışında başka bir hukuki nedenle son verilmişse, başvuru için hükmün kesinleşmesinden itibaren 5 yıl geçmesi gerekir; ancak bu süre, mahkûm olunan hapis cezasına 3 yıl eklenerek bulunacak süreden az olamaz.

Yetkili mahkeme: Talep, hükümlünün veya vekilinin başvurusu üzerine hükmü veren mahkeme ya da hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkeme tarafından karara bağlanır. Mahkeme kararını dosya üzerinden veya Cumhuriyet savcısı ile hükümlüyü dinleyerek verebilir. Karar kesinleştiğinde adli sicil arşivine işlenir; sürecin masrafları hükümlüye aittir.

Uygulamada Kayıt Nasıl Sildirilir?

1. Önce mevcut durumu öğrenin. e-Devlet üzerinden veya adliyelerdeki adli sicil bürolarından kaydınızı sorgulayın. Arşiv kaydınızın olup olmadığını görmek için sorgulamayı "arşiv kaydı dahil" olacak şekilde yapın.

2. Koşulları kontrol edin. Yukarıdaki sürelerin (5 yıl, 15 yıl, 30 yıl) ve infaz/zamanaşımı gibi şartların oluşup oluşmadığını değerlendirin.

3. Kendiliğinden silinmemişse başvuru yapın. Süreler dolduğu hâlde kayıt hâlâ görünüyorsa, Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne yazılı bir dilekçeyle silme talebinde bulunabilirsiniz.

4. Talep reddedilirse yargı yoluna gidin. Silme talebinin reddi hâlinde yetkili mahkemeye başvurarak bu işleme itiraz edebilirsiniz. Yetkili mahkemenin belirlenmesi ve dilekçenin doğru hazırlanması bakımından bir avukattan destek almanız faydalı olur.

5. Hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde 30 yılı beklemek istemiyorsanız, koşulları taşıyorsanız yasaklanmış hakların geri verilmesi (memnu hakların iadesi) talebiyle hükmü veren ya da ikametgâh mahkemesine başvurabilirsiniz.

Sık Karıştırılan Konu: HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması)

Hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilen dosyalar, standart adli sicil kaydında görünmez. Bu kayıtlar ayrı ve gizli bir bölümde tutulur ve yalnızca kanunda sayılan belirli merciler tarafından, sınırlı amaçlarla sorgulanabilir. Yani HAGB kararı, alelade bir işveren tarafından görülen türde bir "sabıka" oluşturmaz. Bu nedenle HAGB'li dosyaları yukarıdaki silme süreçleriyle karıştırmamak gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Adli sicil kaydı otomatik silinir mi? Kural olarak evet. Kanundaki koşullar oluştuğunda Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü kaydı kendiliğinden siler veya arşive alır. Ancak gecikmeler olabildiği için sorgulama yapıp gerekirse dilekçeyle başvurmakta fayda vardır.

Adli para cezam var, adli sicilde görünür mü? Adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri adli sicile alınmadan doğrudan arşive kaydedilir. Standart belgede görünmez; arşiv kaydı dahil sorgulamada görünür ve süresi dolunca silinir.

Sicilim ne zaman "tertemiz" olur? Sıradan mahkûmiyetlerde, arşive alınma koşullarının oluşmasından itibaren 5 yıl geçince arşiv kaydı da silinir ve sicil tamamen temizlenmiş olur.

Sonuç

Adli sicil kaydının silinmesi, çoğu durumda kanundaki sürelerin dolmasıyla kendiliğinden gerçekleşen bir süreçtir. Ancak kaydın türü (aktif kayıt / arşiv kaydı), mahkûmiyetin niteliği ve hak yoksunluğu doğurup doğurmadığı, uygulanacak süreyi ve izlenecek yolu doğrudan etkiler. Özellikle kaydın süresi dolduğu hâlde silinmediği ya da hak yoksunluğu nedeniyle memnu hakların iadesi gerektiği durumlarda, sürecin doğru yürütülmesi için bir avukatla çalışmanız gecikmeleri ve hak kayıplarını önler.